Kombucha nedir ve Nergiz bu malzemeyi sanatında nasıl kullanıyor?

Kombucha, çay kültürü olarak bilinen ve mikroorganizmalardan oluşan bir karışım. Nergiz, bu kültürü kullanarak çevre dostu bir materyal üretimi deniyor ve deri yerine mikroorganizma işbirliğiyle üretim yapmayı hedefliyor. Kombucha kullanımı, materyalin kaynağını denetleme ve çevresel etkiyi azaltma amacıyla vurgulanıyor. (Kaynak: 395-401, 402-408 saniyeler)

Nadire Kabinesi nedir ve bu eserlerle neyi simgeliyor?

Nadire Kabinesi, kutuların ve dizgiyle benzer yapıların giderek büyüyen formlara dönüştüğü bir enstalasyon/kurgu olarak anlatılıyor; bu kutular müze, arkeoloji veya çağdaş sanat müzesine dönüşen bir çeşit ‘ensinim’ (anlatısal) çerçeve sunuyor. Eserin varlığına dair konuşmada, kutuların giderek daha büyük çantalara, odalara ve binalara evrildiği belirtiliyor. (Kaynak: 825-907 saniyeler civarı; özellikle 825, 877-909 aralıkları)

Antroposen kavramı nedir ve Nergiz bunun sanat pratiğindeki önemi nedir?

Antroposen, insan-merkezli dünyanın gezegeni dönüştürdüğü çağ olarak betimlenen bir kavramdır. Nergiz, bu düşünceyi malzeme kullanımı ve kaynak paylaşımı bağlamında ele alıyor; insan-merkezcilik yerine, tüm canlı varoluşunun etkileşimini düşünme ve bu bağlamda üretim yapma gereğini vurguluyor. (Kaynak: 466-474, 477-485 saniyeler)

Sıfır atık ve döngüsel üretim nedir, Nergiz nasıl uyguluyor?

Sanat üretimini mutfaktan başlayıp komposta yoluyla bahçeyi beslemeye kadar bir tam döngü olarak tasvir ediyor. Üretimde atık oluşumunu azaltmak, organik atıkları kullanmak ve materyalleri yeniden dönüştürmek vurgulanıyor; bu süreçte beslenme ve beyin arasındaki bağıntıya da dikkat çekiyor. (Kaynak: 945-952, 955-963 saniyeler)

İki plastik poşetle dünyayı kurtarabilir miyiz? Nergiz bu konuyu nasıl ele alıyor?

Nergiz bu tür soruları ele alırken bireysel değişimin yeterli olmadığını, ancak toplu eylemle daha büyük etkiler yaratılabileceğini belirtiyor. 'Birlikte yapabiliriz' mesajı üzerinden, sanat pratiğinin toplumsal değişime katkı sağlayabileceğini vurguluyor. (Kaynak: 1055-1064 saniyeler)

Bobrosu nedir ve sanatçının vizyonuyla nasıl ilişkilendiriliyor?

Bobrosu, küçük mutlu ağaçlar olarak betimlenen bir metafordur ve doğaya olan bağlılığı temsil eder. Nergiz, bu tür bir vizyonla hayat damarlarının kopmamasını ve doğayla uyum içinde bir yaşam sürdürmeyi amaçlar. (Kaynak: 1079-1084 saniyeler)

Aman,Dünyayı Ben Mi Kurtaracağım-Sanat Mı Kurtaracak? | Nergiz Yeşil | TEDxYildizTechnicalUniversity

TED

Nonprofits & Activism3 min read19 min video

Mar 6, 2026|334 views|3|1

Activism Art Global Issues Global issues TEDxTalks Turkish [TEDxEID:66096]

Save to Pod

Key Moments

TL;DR

Biyoteknolojiyle doğayla eşit ortaklık kuran, döngüsel ve etik bir sanat pratiği.

Key Insights

Cinsiyet ve kariyer baskılarının sanatçı kimliğini nasıl şekillendirdiğini görünür kılan kişisel deneyimler

Geleneksel heykelcilik yerine biyoteknolojiyle üretilecek, çevre dostu malzemeler ve süreçler üzerinden yeni bir estetik kurma

İnsanı merkeze alan antroposenik bakışa karşı mikroorganizmalarla ortaklaşa çalışan bir sanat pratiği kurma

Kombucha, maya ve mantar gibi canlılarla kurulan işbirliğinin sonuçlarının her seferinde değişmesi ve sürüdürülebilirlik odaklı üretim

Nadire Kabinesi ve sergileme pratikleriyle malzeme, arkeoloji ve çağdaş sanat arasındaki sınırların yeniden tanımlanması

Sıfır atık, geri dönüşüm ve beslenme-être (diyet) odaklı bir döngüsel üretim ile sanat ile izleyici arasındaki mesafeyi azaltma

CHILDHOOD, BIAS, AND THE QUEST FOR FREEDOM

Konuşmaya, çocukluğundan itibaren resimle kurduğu bağı ve bu süreçte karşılaştığı toplumsal baskıları anlatan bir tonla giriyoruz. Öğrenim yolculuğunda, ‘yakışır mı?’ gibi sorularla karşılaşan bir kız çocuk olarak, ressam veya heykeltıraş olarak kendini ifade etme yönündeki kararı çok genç yaşlarda zorlanmıştır. Lisede hobi olarak kabul edilmesi, üniversitede ise ana sanat dalı yönelimlerinin baskılanması; sanatçının kimliğini nasıl biçimlendirdiğini gösterir. Zoom toplantısında, genç kadın sanatçı olarak karşılaştığı cümlelerle kurulan güç dinamikleri, cinsiyet üzerinden meselelere giriş-çıkış yapan ses tonlarının adaletli olup olmadığını sorgular. Bu bölüm aynı zamanda sanat yaşını kavrarken kronolojik yaşı değil, sanatsal yaşını esas almanın daha doğru olabileceğini savunur; özgürlük alanları ve sınırları kendi tanımlamak isteyen bir öznenin doğurduğu bir farkındalığı işler.

REDEFINING PRACTICE: ART, ECOLOGY, AND ETHICS

Sanat pratiğini iki ana unsur üzerinden görüyoruz: kavram ve uygulama. Kavram, Göbeklitepe gibi eski bilgi krizleriyle sarsılan insanlık anlatılarının bizi nereye götürdüğünü düşündürür; bilgiye güvenin göreceliliği ve sürekli değişen “doğru” bilgiyi aramanın felsefi temelini kurar. Uygulama ise tamamen çevre dostu prensiplerle ilerler: üretmenin başlangıcında kaynakları izlemek, su, enerji ve kimyasal kullanımını minimize etmek, hayvan kökenli malzemelerden kaçınmak. Bu süreçte mikroorganizmalarla bir ortaklık kurulur; kombucha gibi canlılarla işbirliği yapılırken, sanatçının bu canlılarla hiyerarşik bir ilişki kurmadığı, bir tür diyalog içinde çalıştığı vurgulanır. Ayrıca, materyal üretirken ekolojik sınırları aşmamak için etik ve çevreye duyarlı yöntemler ön plana çıkar.

LIVING MATERIALS: KOMBUCHA, MYCELIUM, AND CO-CREATION

Sanat malzemelerini canlılar üzerinden kuran bu bölüm, kombucha mantarı ve diğer mikroorganizmalarla kurulan ortaklığı anlatır. Sanatçı, deri gibi hayvansal kaynaklar yerine mikroorganizmalarla üretim yapmanın, materyalin doğası gereği değişken ve özerk bir süreç olduğunun altını çizer. Her sonuç, ortaklığın güncel durumuna bağlı olarak farklılık gösterir; bu, tek tip, mükemmel bir sonuç arayışını reddeder ve süreç odaklı bir estetik sunar. Üretimde yalnızca laboratuvar kontrollü değil, doğal çevreden gelen malzemelerin (örneğin mutfak artıkları) de kullanıldığı bir döngüsel sistem tasarlanır. Bu yaklaşım, materyalin nasıl oluştuğunu, nereden geldiğini ve üretimin sonunda hangi biçime dönüştüğünü izleyiciye açık eder.

ANTHROPOCENTRISM CRITIQUE AND SPECIES PARADIGMS

Bu bölümde, insanı dünyanın merkezi gören antroposen düşünceye karşı doğa ve tüm canlıların otonom varlıklar olduğuna dair bir temellendirme kurulur. İnsan-hiyerarşisini kırmaya odaklanan bir yapı ortaya konur: mikroorganizmalar, mantarlar ve diğer canlılar sanatçıyla eşit ortaklar olarak hareket eder. Piramidal insan-merkezli zihin yapısının ötesine geçilir; sanatçı kendisini, dünyanın tek hakimi olarak değil, başka varlıklarla birlikte var olan bir sistemin parçası olarak konumlandırır. Böylece, eserler meydana geldikçe ve malzeme türleri değiştikçe, eserlerin tekil kahramanları olmaktan çıkıp, tüm yaşamın bir arada var olabildiği bir ekosistem anlatısına dönüşür.

CIRCULAR PRODUCTION AND DIET-INSPIRED CREATIVITY

Döngüsel üretim ana ekseni olarak mutfak-bostan-etkinlikleriyle başlayan bir ekosistem anlatılır. Eserler, atıklardan beslenen bir üretim hattında doğar; kompost, bahçe ve malzeme geri dönüşümü, sanat üretimini sürekli besler. Bu döngü yalnızca fiziksel üretimi kapsamaz; zihinsel ve bedensel sağlık için beslenmenin de çalışma sürecine etkileri üzerinde durulur. Bağırsaklarımızın beyne etkisi ve serotonin üretimi göz önüne alınarak, beslenmenin yaratıcı süreçlere etkileri kaydedilir. İzleyiciyle aradaki mesafenin azaltılması için eserler bazı durumlarda tüketilebilir hale getirilmektedir; böylece sanat ile yaşam arasındaki sınır, deneyimsel bir bütünleşme sunar.

ARCHIVES, MUSEUMS, AND A CALL FOR COLLABORATIVE ACTION

Sanatçı, Nadire Kabinesi gibi projelerle materyalin arkeoloji ve çağdaş sanat arasında nasıl bir arşiv oluşturabileceğini sorgular. Malzemelerin kutulardan odalara, binalara uzanan evrimsel yolculuğu, müzelerin nasıl birer arkeolojik ve güncel sanat deposuna dönüştürülebileceğini gösterir. Doğal boyalar, yerel kaynaklar ve nomadik üretim süreçleriyle, müzecilik pratiklerinin de yeniden düşünülmesi gerektiğini ima eder. Sonuç olarak, bu konuşma, yalnızca bireysel bir sanatçı çabası değildir; toplumun tüm paydaşlarını kapsayan, kaynakların adaletli paylaşımı ve ortak üretim için bir çağrıdır. Birlikte hareket edildiğinde dünyanın daha sürdürülebilir ve etik bir sanat pratiklerine kavuşabileceğini öne sürer.

Mentioned in This Episode

●Tools & Products

●People Referenced

Zero-waste sanat üretimi cheat sheet

Practical takeaways from this episode

Do This

Mutfağınızdaki organik atıkları komposta dönüşecek şekilde kullanın (döngüsel üretim).

Doğal kaynaklardan elde edilen boya ve malzemelerle çalışın (kahve, ceviz kabuğu, pancar vb.).

Mikroorganizma/fermantasyon bazlı materyallerle geleneksel hayvansal materyaller yerine alternatifler kullanın.

Avoid This

Petrokimyasal veya tek kullanımlık plastiklere aşırı bağımlı kalmayın.

Sürdürülebilirlik iddiasını yalnızca sözde bırakmayın; üretimde gerçek çevresel etkileri azaltmaya odaklanın.

Common Questions

Video, kadın bir sanatçının okullarda ve meslek yaşamında karşılaştığı stereotipler ve ayrımcılıklar üzerine odaklanıyor. Özellikle heykel–resim tercihiyle ilgili baskılar ve meslek sorularına ilişkin anekdotlar içeriyor; ayrıca genç sanatçı kavramının yaşla sınırlı olmadığını, sanat yaşının da değerlendirilebileceğini vurguluyor. (Kaynak: 79-83, 99-105 saniyeler civarı)

Topics

Kombucha Mikroorganizma Biyoteknoloji Sanat Çevre Dostu Üretim Döngüsel Ekonomi Zero-waste Kadın Sanatçı Antroposen Kaynak Kullanımı Doğal Boya Doğal Malzemeler Kalıcılık Nadire Kabinesi Müzeler Ve Sergileme Biyoloji Ve Sanat

Mentioned in this video

personSuzanli

Bir tasarımcı olarak doktora süresince sahada tartışılan deri kullanımına alternatifler üzerine görüş bildirdiğini ifade eden isim.

toolKombucha

Bir mikroorganizma/bakteri-maya bileşimi olarak kullanılan, doğa dostu materyal üretiminde folyolarla çalışan bir mikroorganizma kültürü. Sanat pratiğinde deri yerine bu kültürle çalışmanın yolunu aradığı belirtiliyor.